Herfstreview deel 2: Diptyque Eau Lente

Eau Lente symboliseert voor mij een ander aspect van de ideale herfst dan het vurig-fruitige van Spezie di Medici: grofgebreide kabeltruien, knusse avonden bij de verwarming, kat op schoot. Het knusse verso van kou, nattigheid en narigheid buiten.

Zit er in Spezie di Medici kruidnagel, dan bevat Eau Lente KRUIDNAGEL. Het eerste half uur is een ware kruidnagelorgie, wat niet iedereen zal kunnen waarderen. Het verbaast dan ook niet dat velen klagen over “curry-lucht” of “Indiaas restaurant”. Toch overdrijven diegenen wat mij betreft schromelijk, aangezien het kruidige aspect na de topnoten aanzienlijk kalmeert en een licht-poederige fleecedeken van opoponax en een vleugje amber en vanille de overhand krijgt, waar nog slechts een frisse menthol-zweem herinnert aan de kruidnagel van eerder.

Opoponax is één van mijn ultieme relax-geuren; zacht-zoet, poederig, knuffelbaar en troostrijk. Het is een veelgebruikt parfumerie-ingrediënt in de basis van oriëntaalse geuren (vaak in tandem met andere harsen), waar het een abstracte, niet-afleidende achtergrond vormt voor de meer sprankelende ingrediënten. In parfums waar het de hoofdrol mag spelen komt het zachte, poederige karakter echter beter tot zijn recht wat mij betreft - maar misschien ben ik bevooroordeeld: ik vermoed dat ik al tevreden zou zijn met een parfum dat uit enkel opoponax bestond. (Bekentenis: ik ben zodanig verslaafd aan het kalmerende effect van opoponax dat ik af en toe Les Néréides Opoponax Impérial op mijn bedlinnen spuit. Decadentie ten top.)

Net als Spezie di Medici, beroept ook deze geur zich op een illustere historie; Eau Lente zou gebaseerd zijn op recepten overgeleverd uit de tijd van Alexander de Grote. (Diptyque beweert dus met nadruk níet dat Alexander de Grote wat dan ook met de geur van doen gehad heeft, maar dan hadden ze natuurlijk ook het hele Alexander-de-Grote-verhaal kunnen vervangen door de frase “vierde eeuw voor Christus”. Tsja. Net als in het geval van I Profumi di Firenze heb ik niet de middelen om Diptyque’s claims te verifiëren of falsifiëren, maar ik vind het feit dat beide huizen zoeken naar gereflecteerde glorie en authenticiteit erg interessant. Een mede-blogger -historicus van beroep en als zodanig automatisch beter gekwalificeerd dan ik- die deze fascinatie deelt, heeft er uitgebreid over geschreven, en ik verwijs diegenen die meer willen weten over de toegevoegde waarde van de al dan niet verzonnen historie van bepaalde maisons dan ook gaarne naar zijn serie Making History, Faking History.)

Dat alles terzijde is er natuurlijk wel één en ander bekend over de geurgewoontes van onze voorzaten: alleen al via ons collectief cultureel geheugen zijn er zo een hoop historische geurcomponenten te verzinnen. Mirre en wierook - Mattheus 2:11, anyone? En ook zijn er online verschillende betrouwbaar uitziende recepten te vinden voor de inhoud van de in deel 1 genoemde middeleeuwse pomanderbollen - en inderdaad, opoponax komt daar in voor.

Om weer even terug te komen op Eau Lente: het is, zoals de meeste geuren van Diptyque, een redelijk lineaire geur nadat de topnotes (lees: de kruidnagels) met de noorderzon zijn vertrokken. Een voordeel als je van simplistische, enkele noot-geuren houdt, een nadeel als je van de wat complexere geuren bent. Voor wie geen fan van kruidnagel of lineaire geuren is, maar wel geïnteresseerd in een wat complexere, maar even droge* interpretatie van opoponax: probeer vooral eens Maître Parfumeur et Gantier Or des Indes te ruiken.

* “Droog” zoals die term ook in de wijnproeverij (excuses: vinologie) wordt gebruikt: het tegenovergestelde van zoet.

Diptyque wordt in Nederland verkocht bij Skins Cosmetics, Parfumerie Celeste en sommige vestigingen van Sissy Boy (correctie: Sissy Boy verkoopt alleen de bestsellers van Diptyque, en daar valt Eau Lente niet onder): 50ml EdT voor €60 en 100ml voor €80.

Herfstreview deel 1: I Profumi di Firenze Spezie di Medici

“Bittersweet October. The mellow, messy, leaf-kicking, perfect pause between the opposing miseries of summer and winter.”
-Carol Bishop Hipps

De herfst is een seizoen waar ik van oudsher ambivalente gevoelens over heb. Kan je september nog gevoeglijk wegzetten als een verlenging van de zomer, in oktober begint het jaar onherroepelijk op zijn eind te lopen. Herfst betekent het einde van een seizoen van vrijheid, blijheid, en een voorproefje op de grijze, druilerige dagen die dwingen tot binnenblijven of eindeloze lagen kleding. Tegelijkertijd bestaat er een parallelle herfst (die van Carol) met onverwachts gouden dagen gevuld met geurige boswandelingen, rode koontjes en kruidenthee met tic bij thuiskomst. Dat nostalgische visioen van de herfst laat zich uiteraard nooit zien als je er op zit te wachten – maar de geuren die de ideale herfst belichamen zijn wél op afroep te bestellen.

Eerlijk zeggen: hoeveel van jullie hebben in de kleuterklas, of anders in de herfstvakantie thuis een sinaasappel volgestoken met kruidnagels, om vervolgens wekenlang te genieten van de geur? Dat moet één van de ultieme “geïdealiseerde herfst”-geuren zijn.
Een terzijde: een educatief rondje Google leert dat zo’n knutsel onder de naam pomander gaat, en dat dat woord zijn oorsprong heeft in het Franse pomme d’ambre, dat op zijn beurt weer teruggaat op het Middellatijns pomum ambrae – beiden betekenen goudappel of gouden bol. Pomanders waren in hun vroege verschijningsvorm een soort geurig amulet: brokjes ambergris, aromatische kruiden en harsen werden in een containertje op het lijf gedragen als bescherming tegen de alomtegenwoordige kwalijke geuren, die gezien werden als overbrenger van ziektes. Vooral de hogere klassen hadden uiteraard dit privilege; Koningin Elizabeth I van Engeland is op vele schilderijen afgebeeld met zo'n geurbol. Later evolueerde dit gebruik naar het uitwisselen van kruidnagel-bezette citrusvruchten in de herfst en winter, waarmee we weer netjes beland zijn waar we begonnen.

Spezie di Medici weet dat specifieke, nostalgisch herfstige aroma exact na te bootsen. Het opent met verse, rijpe, winterse sinaasappelschil met subtiele nuances van kruidnagel en kardemom. Naarmate de geur langer op de huid is, verschuift de focus van het verse fruit naar de kruiden, en blijft er een zacht gloeiende sinaasappel-kruidenthee over, waarin inmiddels ook een spoortje vanille in te herkennen valt.

Noten: kaneel, cayennepeper, kardemom, kruidnagel, gember, Siciliaanse sinaasappel.

Spezie di Medici is een creatie van een hyper-niche parfumhuis uit Florence, dat hun gehele parfumportfolio gebaseerd heeft op geurrecepten uit de Florentijnse Renaissance. Spezie di Medici is een vrij letterlijke interpretatie van de kruiden en specerijen die in die turbulente periode werden geïntroduceerd in Europa, en alhoewel ik niet kan instaan voor het waarheidsgehalte van de historische claim, is het een mooi beeld bij een mooie geur. Echter, fantastisch als deze geur is als een kwalitatieve, fotorealistische impressie van een jeugdherinnering, heb ik toch mijn twijfels over de praktische draagbaarheid ervan. Het verschil tussen “een geur” en “een parfum” ligt vaak in een zeker mate van abstractie, en zelfs als fan van parfums die zich concentreren op één enkele noot, grenst dit aan overdaad.

Mijn herfstige, zacht-kruidige sinaasappel-fix haal ik, eerlijk gezegd, liever uit het minder gedurfde maar makkelijker draagbare Estée Lauder Sensuous, één van de nieuwe designerparfums waar ik het meest onder de indruk van ben de laatste tijd. Desalniettemin weet ik zeker dat ik mijn monstertje Spezie di Medici met liefde zal opgebruiken deze herfst, voor als de regen tegen de ramen tikt en ik warm binnen zit, thee (al dan niet met tic) voor me op tafel…

Spezie di Medici is in Nederland niet verkrijgbaar, dus je zult naar Florence moeten afreizen of één van de online bronnen moeten gebruiken, o.a. The Different Scent, Beautyhabit en The Perfume Shoppe, waar 50ml respectievelijk €68, $99 en CA$90 doet.